ગુજરાતી વ્યાકરણ ..

*📚📚 ગુજરાતી વ્યાકરણ ..................* 

                 

📚📚 *સમાસ* 📚📚

🔵➗મધ્યમપદલોપી :➗🔵

⬛👉જે સમાસનો વિગ્રહ કરતા વચ્ચેના લુપ્ત પદને ઉમેરવું પડે તથા બન્ને પદ વચ્ચે કોઈ ને કોઈ વિભક્તિ સંબંધ હોય તેને માધ્યમપદલોપી સમાસ કહે છે

🍎ઉદાહરણ :🍎

👑માનવકૃતિ : માનવ વડે બનેલી કૃતિ

👑દહીવડા : દહીં મિશ્રિત વડા

👑રાતવાસો : રાત દરમ્યાન કરેલો વાસ

👑કામધેનું : કામના પૂર્ણ કરનારી ગાય

👑ટપાલપેટી : ટપાલ નાખવાની પેટી

 🍎તત્પુરુષ સમાસ :🍎

🍓👉જે સમાસમાં બંને પદો વિભક્તિ પ્રત્યયોથી અલગ થાય અને પૂર્વ પદ ગૌણ તથા ઉત્તર પદ પ્રધાન હોય તેને તત્પુરુષ સમાસ કહેવાય

🍓👉આ સમાસ નો વિગ્રહ એ,ને,થી,માં,નો,ની,નું,નાં જેવા પ્રત્યયોથી થાય છે

👑ઉદાહરણ :👑

📮પ્રેમવશ : પ્રેમને વશ

📮ભયભીત : ભયથી ભીત

📮ઋણમુક્ત : ઋણમાંથી મુક્ત

📮વનવાસ : વનમાં વાસ

📮દેવાલય : દેવોનું આલય

 🍎➗કર્મધારય :➗🍎

🔵👉જે સમાસના બે પદ વચ્ચે વિશેષણ-વિશેષ્ય, ઉપમાન-ઉપમેય અથવા ઉપમાન-સાધારણ ધર્મનો સંબંધ હોય અને પૂર્વ પદ વિશેષણ, ઉત્તર પદ વિશેષ્ય હોય તેને કર્મધારય સમાસ કહેવાય છે.

⛔ઉદાહરણ:⛔

🍒મહાભારત : મહાન ભારત

🍒દેહલતા : દેહરૂપી લતા

🍒મેઘગંભીર : મેઘ જેવું ગંભીર

🍒વાયુવેગ : વાયુરુપી વેગ

🍒પરમાત્મા :પરમ આત્મા

 ⛔➗ઉપપદ સમાસ :➗⛔

🍒👉જે સમાસ નું પૂર્વ પદ નામિક હોય અને ઉત્તર પદ ક્રિયા સૂચવતું હોય તથા બંને પદ વચ્ચે વિભક્તિ સંબંધ હોય તેને ઉપપદ સમાસ કહેવાય

⬛ઉદાહરણ:⬛

🔵રણછોડ : રણને છોડનાર

🔵પ્રેમદા : પ્રેમને આપનાર

🔵પ્રાણઘાતક : પ્રાણનો ઘાત કરનાર

🔵ગિરિધર : ગિરિને ધારણ કરનાર

🔵લેખક : લેખન કરનાર

 ⬛➖બહુવ્રીહિ➖⬛ 

🔴👉જે સમાસના બંને પદો વચ્ચે વિભક્તિ સંબંધ હોય, વિશેષણ-વિશેષ્ય સંબંધ હોય કે ઉપમાન-ઉપમેય સંબંધ હોય અને સમસ્ત પદ અન્ય પદનું વિશેષણ બનતું હોય તેને બહુવ્રીહિ સમાસ કહેવાય છે

🍧ઉદાહરણ:🍧

🍎કૃતાર્થ : કૃત છે જેનો અર્થ તે

🍎સુખાંત : જેના અંતે સુખ છે એવું

🍎ગજાનન : જેનું મુખ ગજ જેવું છે તે

🍎પાનીપંથો : જેનો પંથ પાણી જેવો છે તે

 🔵➖દ્વિગુ સમાસ :➖🔵

🔮👉જે સમાસનું પૂર્વ પદ સંખ્યાવાચક હોય અને બન્ને પદોના વિગ્રહ વખતે સમૂહનો ભાવ દર્શાવે તેને દ્વિગુ સમાસ કહેવાય છે.

📙ઉદાહરણ:📙

🔴👉ત્રિકાળ : ત્રણ કાલનો સમૂહ

🔴👉પંચતત્વ : પાંચ તત્વોનો સમૂહ

🔴👉નવરાત્ર : નવ રાત્રીનો સમૂહ

🔴👉નવરંગ : નવ રંગનો સમૂહ

🔴👉ચોતરફ : ચારે તરફ

⬛➗અવ્યયીભાવ સમાસ➗⬛ 

🔮👉જે સમાંસમાં પૂર્વ પદ અવ્યય હોય અને ઉત્તર પદ નામ હોય તેની અસર સમગ્ર સમાસના પદ પર થતી હોય તેને અવ્યયીભાવ સમાસ કહે છે.

🅾ઉદાહરણ:🅾

🍎યથાશક્તિ : શક્તિ પ્રમાણે

🔴સવિનય : વિનય સાથે

🔴આજીવન : જીવન સુધી

🔴અધોમુખ : મુખ નીચું રાખીને

🔴દરવખત : દરેક વખત

━────⊱◈✿◈⊰─────━